บุคคลอ้างอิงในใบสมัครงาน เลือกใคร และบอกเขาล่วงหน้าอย่างไร
3 ตุลาคม 2569

ลองนึกภาพอดีตหัวหน้างานคนหนึ่งกำลังนั่งประชุม แล้วมีสายเข้าจากเบอร์ที่ไม่คุ้น ปลายสายแนะนำตัวว่าเป็นฝ่ายบุคคลของบริษัทแห่งหนึ่ง ขอสอบถามเรื่องลูกน้องเก่าที่สมัครงานเข้ามา เขาจำชื่อได้ แต่จำไม่ได้ว่าคนนั้นเคยดูแลโครงการอะไร และไม่รู้เลยว่ากำลังสมัครตำแหน่งไหน คำตอบที่ออกไปจึงเหลือแค่ “ก็ทำงานดีครับ” ซึ่งฟังดูไม่มีน้ำหนักอะไร (ตัวอย่างสมมติ)
ภาพแบบนี้ป้องกันได้ตั้งแต่ตอนกรอกช่องบุคคลอ้างอิงในใบสมัคร
คนที่เคยเห็นเราทำงานจริงมีน้ำหนักกว่าคนที่ตำแหน่งสูง
ฝ่ายบุคคลโทรหาบุคคลอ้างอิงเพื่อฟังว่าเราทำงานอย่างไร รับผิดชอบแค่ไหน และทำงานร่วมกับคนอื่นได้ดีหรือเปล่า คนที่ตอบเรื่องเหล่านี้ได้ชัดที่สุดคือคนที่เคยดูแลหรือทำงานใกล้ชิดกับเรา เช่น หัวหน้างานเก่าโดยตรง หรือหัวหน้าทีมที่ร่วมโครงการกันมา ส่วนเด็กจบใหม่ อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานหรือพี่เลี้ยงช่วงฝึกงานก็เป็นตัวเลือกที่เหมาะ
ผู้บริหารที่เคยเจอกันแค่ในงานสัมมนา หรือญาติที่ไม่เคยเห็นเราทำงาน มักให้ข้อมูลได้น้อย ความน่าเชื่อถือแบบนี้คล้ายคนที่แบ่งผักจากแปลงหลังบ้านไปขายให้เพื่อนบ้านในละแวก ลูกค้ากลับมาซื้อซ้ำเพราะเคยเห็นแปลงและรู้จักคนปลูก ไม่ใช่เพราะป้ายโฆษณาใหญ่โต
ขออนุญาตก่อนใส่ชื่อ ต่อให้สนิทกันแค่ไหนก็ตาม
การใส่ชื่อใครสักคนเป็นบุคคลอ้างอิง เท่ากับขอให้เขาเอาความน่าเชื่อถือของตัวเองมารับรองเรา จึงควรถามก่อนทุกครั้ง อาจส่งข้อความหรือโทรไปบอกว่ากำลังสมัครงานลักษณะไหน และสะดวกให้ใส่ชื่อหรือไม่ ถ้าเขาลังเลหรือบอกว่าช่วงนี้ไม่สะดวก ให้ขอบคุณแล้วหาคนอื่นแทน ดีกว่าได้คนที่ตอบแบบไม่เต็มใจ
ถ้ายังทำงานอยู่และไม่อยากให้ที่ทำงานปัจจุบันรู้ว่ากำลังหางาน บอกผู้สัมภาษณ์ตรงๆ ได้ว่าขอให้ติดต่อคนจากที่ทำงานก่อนหน้า หรือขอให้ติดต่อหัวหน้าปัจจุบันหลังได้รับข้อเสนอแล้วเท่านั้น ผู้คัดเลือกส่วนใหญ่เข้าใจเหตุผลข้อนี้ดี
ส่งรายละเอียดตำแหน่งไปให้เขาก่อนที่โทรศัพท์จะดัง
เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว อย่าปล่อยให้บุคคลอ้างอิงต้องเดาเอง ส่งข้อมูลสั้นๆ ไปให้ เช่น ชื่อตำแหน่ง ลักษณะงาน ทักษะที่ตำแหน่งนี้ให้ความสำคัญ และผลงานช่วงที่ทำงานด้วยกันที่อยากให้เขานึกออก เขียนเป็นข้อๆ ให้อ่านจบในนาทีเดียว ไม่ใช่บทให้ท่องตาม
ประเด็นที่ส่งให้เขาควรไปทางเดียวกับที่เล่าไว้ในจดหมายแนะนำตัวฉบับที่แนบไปกับใบสมัคร ถ้าเลือกคนดูแลชมรมหรือผู้ประสานงานกลุ่มอาสาเป็นบุคคลอ้างอิง ก็ให้เขารู้ว่าเราหยิบผลงานส่วนไหนไปเรียบเรียงเป็นแฟ้มผลงานจากกิจกรรมนอกเวลางาน เรื่องที่ผู้คัดเลือกได้ยินจะได้ตรงกับเอกสารที่เห็น
ข้อมูลติดต่อที่ถูกต้องคือความเกรงใจอีกแบบหนึ่ง
ตรวจชื่อ-นามสกุล ตำแหน่งปัจจุบันของเขา ชื่อหน่วยงาน และช่องทางที่เขาสะดวกให้ติดต่อ บางคนอยากให้ส่งอีเมลก่อน บางคนรับสายได้เฉพาะเวลางาน ระบุความสัมพันธ์ให้ชัด เช่น อดีตหัวหน้าฝ่ายโดยตรง และใส่เฉพาะข้อมูลที่เขายินยอม ไม่ใส่เบอร์ส่วนตัวหรือที่อยู่บ้านโดยไม่ได้ถาม
รายชื่อนี้ไม่จำเป็นต้องแนบไปกับทุกใบสมัคร ส่งเมื่อบริษัทขอก็พอ ข้อมูลของเขาจะได้ไม่กระจายไปทั่ว และถ้าส่งใบสมัครไปหลายรอบแล้วไม่มีใครติดต่อกลับ ระหว่างทบทวนจุดอื่นก็เช็กไปด้วยว่าเบอร์และอีเมลของบุคคลอ้างอิงยังใช้ได้ เพราะบางคนเปลี่ยนงานหรือเปลี่ยนเบอร์ไปแล้วโดยที่เราไม่รู้
วันที่เซ็นรับข้อเสนอ ส่งข้อความสั้นๆ ไปขอบคุณคนที่ยอมให้ใส่ชื่อ และบอกเขาว่าได้งานตำแหน่งไหน เขาคือคนที่ช่วยรับรองเราในวันที่ยังไม่มีใครรู้จัก