JobExpoThailand 150+ ตำแหน่งงาน

คนพิการหางาน บอกเรื่องสิ่งอำนวยความสะดวกที่ต้องใช้เมื่อไรดี

คนพิการหางาน บอกเรื่องสิ่งอำนวยความสะดวกที่ต้องใช้เมื่อไรดี
ที่มา: Wikimedia Commons

สำหรับผู้สมัครงานที่เป็นคนพิการ และสำหรับนายจ้างที่อยากรับคนพิการเข้าทำงานแต่ยังไม่แน่ใจว่าควรเตรียมหรือถามอะไร ห้าคำถามด้านล่างรวบรวมจากข้อสงสัยที่ผู้สมัครมักถามกันบ่อย คำตอบไม่ได้มีสูตรเดียว เพราะความพิการแต่ละประเภทและงานแต่ละแบบต่างกัน แต่มีหลักคิดที่ช่วยให้ตัดสินใจได้ง่ายขึ้น

หลักแรกที่ควรจำไว้คือ ข้อมูลเรื่องความพิการเป็นข้อมูลของผู้สมัคร การบอกมากน้อยแค่ไหน และบอกเมื่อไร เป็นสิทธิที่ผู้สมัครเลือกได้เอง

ต้องบอกเรื่องความพิการตั้งแต่ในใบสมัครเลยไหม

ไม่จำเป็นเสมอไป ขึ้นกับสถานการณ์และความสบายใจของแต่ละคน

บางคนเลือกบอกตั้งแต่ใบสมัคร โดยเฉพาะเมื่อสมัครตำแหน่งที่ประกาศชัดว่าเปิดรับคนพิการ เพราะช่วยให้บริษัทเตรียมกระบวนการคัดเลือกได้เหมาะสม และคัดบริษัทที่ไม่พร้อมออกไปตั้งแต่แรก บางคนเลือกรอให้ได้รับเชิญสัมภาษณ์ก่อน เพื่อให้ผู้คัดเลือกได้พิจารณาจากคุณสมบัติและประสบการณ์ล้วนๆ ในรอบแรก

ทั้งสองทางเลือกถูกต้องได้ทั้งคู่ สิ่งที่ควรระวังคือการให้ข้อมูลที่ไม่ตรงความจริง ส่วนการเลือกยังไม่บอกในรอบแรกไม่ได้นับเป็นการปิดบัง

เวลาเตรียมเอกสาร ให้เน้นสิ่งที่ทำได้และผลงานที่ผ่านมา แนวทางจัดเรซูเม่ให้ผู้คัดเลือกเห็นจุดเด่นภายในเวลาสั้นใช้ได้กับผู้สมัครทุกคน

ถ้าต้องใช้สิ่งอำนวยความสะดวกในวันสัมภาษณ์ ควรแจ้งเมื่อไร

ควรแจ้งทันทีที่ได้รับนัดสัมภาษณ์หรือนัดสอบ ยิ่งเร็วยิ่งดี เพราะบางอย่างต้องใช้เวลาเตรียม ตัวอย่างสิ่งที่ผู้สมัครอาจต้องขอ

วิธีแจ้งที่ได้ผลคือบอกให้เจาะจงว่าต้องการอะไร แทนการเล่ารายละเอียดทางการแพทย์ เช่น “ดิฉันใช้รถเข็น รบกวนขอทราบว่าห้องสัมภาษณ์อยู่ชั้นไหน และมีลิฟต์หรือทางลาดไหมคะ” แบบนี้ผู้ประสานงานรู้ทันทีว่าต้องเตรียมอะไร

ฝั่งนายจ้าง การเขียนไว้ในประกาศงานหรืออีเมลนัดสัมภาษณ์ว่า “หากต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกใด แจ้งได้ล่วงหน้า” เป็นการเปิดประตูที่ช่วยผู้สมัครได้มาก

การวางแผนล่วงหน้าเป็นเรื่องปกติของทุกการเดินทาง ไม่ใช่แค่ของคนพิการ คนขับรถยนต์ไฟฟ้าทางไกลก็อาศัยระบบนำทางที่คำนวณจุดแวะชาร์จไฟไว้ให้ตลอดเส้นทาง แต่ก็ยังต้องโทรเช็กหน้างานอีกชั้น การแจ้งล่วงหน้าแล้วถามยืนยันอีกครั้งก่อนวันนัดจึงไม่ใช่การรบกวน แต่คือการเตรียมตัวที่รอบคอบ

ในห้องสัมภาษณ์ ควรพูดถึงความพิการแค่ไหน

ให้น้ำหนักกับความสามารถและวิธีทำงาน ไม่ใช่ข้อจำกัด หากผู้สัมภาษณ์ถาม หรือเราเห็นว่าควรอธิบาย ลองเล่าในรูปแบบ “ฉันทำงานนี้อย่างไร” เช่น ใช้โปรแกรมอ่านหน้าจอทำงานเอกสารได้ครบ หรือสื่อสารกับทีมผ่านข้อความเป็นหลัก

คำถามที่เกี่ยวกับงานโดยตรงเป็นเรื่องที่ผู้สัมภาษณ์ถามได้ เช่น งานนี้ต้องยกของ ผู้สมัครทำได้หรือต้องมีอุปกรณ์ช่วยอะไรไหม ส่วนคำถามเชิงส่วนตัวที่ไม่เกี่ยวกับงาน ผู้สมัครเลือกตอบสั้นๆ แล้วพากลับมาที่เรื่องงานได้

ได้รับข้อเสนองานแล้ว คุยเรื่องปรับสถานที่ทำงานอย่างไร

ช่วงหลังได้รับข้อเสนอแต่ก่อนเริ่มงานเป็นจังหวะที่เหมาะที่สุด เพราะทั้งสองฝ่ายตัดสินใจเลือกกันแล้ว ลองทำรายการสิ่งที่ต้องใช้ในการทำงานประจำวัน เช่น ตำแหน่งโต๊ะใกล้ทางเข้า ความสูงของโต๊ะ โปรแกรมช่วยการมองเห็นหรือการได้ยิน เวลาเข้า-ออกงานที่ยืดหยุ่นเพื่อเลี่ยงช่วงเดินทางที่แออัด แล้วนำไปคุยกับฝ่ายบุคคลหรือหัวหน้า

สิ่งที่ตกลงกันได้ควรมีบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร และควรอ่านเงื่อนไขการจ้างให้ครบก่อนตอบรับ ลองดูแนวทางข้อที่ควรถามให้ชัดก่อนลงชื่อในสัญญาจ้างประกอบไปด้วย

ถ้าเจอคำถามหรือท่าทีที่ไม่เหมาะสม ควรทำอย่างไร

บางครั้งผู้สมัครอาจเจอคำถามที่ตั้งบนความเข้าใจผิด เช่น สงสัยว่าทำงานเต็มเวลาไหวไหม โดยไม่ได้ดูจากเนื้องาน การตอบด้วยตัวอย่างงานจริงที่เคยทำมักเปลี่ยนบรรยากาศได้ดีที่สุด

ถ้าท่าทีของบริษัทตั้งแต่ขั้นตอนสมัครทำให้รู้สึกไม่ได้รับความเคารพ นั่นเป็นข้อมูลสำคัญว่าการทำงานที่นี่ในระยะยาวอาจเป็นอย่างไร การเลือกที่ทำงานที่ให้เกียรติกันเป็นสิทธิของผู้สมัครเช่นกัน

ประสบการณ์ทำงานที่สะสมมาคือจุดแข็งที่ผู้สมัครทุกกลุ่มใช้ได้ คล้ายกับที่ผู้สมัครวัยใกล้เกษียณใช้ประสบการณ์หลายสิบปีเป็นจุดขายต่อนายจ้าง เรื่องที่ทำได้จริงย่อมหนักแน่นกว่าคำอธิบายข้อจำกัด

สิทธิและมาตรการส่งเสริมการจ้างงานคนพิการมีการปรับปรุงอยู่เป็นระยะ ผู้สมัครและนายจ้างควรติดต่อกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ หรือสำนักงานจัดหางานในพื้นที่ เพื่อรับข้อมูลล่าสุดที่ตรงกับสถานการณ์ของตัวเอง