JobExpoThailand 150+ ตำแหน่งงาน

ทำงานกับเพื่อนร่วมงานต่างชาติ สื่อสารอย่างไรให้เข้าใจตรงกัน

ทำงานกับเพื่อนร่วมงานต่างชาติ สื่อสารอย่างไรให้เข้าใจตรงกัน
ที่มา: Wikimedia Commons

ตัวอย่างที่เกิดได้ในหลายทีม หัวหน้าโครงการอธิบายงานด่วนให้เพื่อนร่วมงานที่เพิ่งย้ายมาจากต่างประเทศฟัง แล้วถามปิดท้ายว่า “โอเคนะ” อีกฝ่ายพยักหน้าและตอบว่า “ได้ครับ” สองวันต่อมางานที่ส่งมากลับเป็นคนละเรื่องกับที่ตั้งใจ ไม่มีใครผิดเจตนา คำว่า “ได้ครับ” ของเขาหมายถึง “รับทราบ” ไม่ได้แปลว่า “เข้าใจครบและจะทำตามนี้”

ความคลาดกันแบบนี้ไม่ได้มาจากสัญชาติของใคร แต่มาจากการใช้ภาษาที่สองร่วมกัน ความเคยชินในการทำงานที่ต่างกัน และความเกรงใจที่แต่ละคนมีไม่เท่ากัน ด้านล่างคืออาการที่พบได้สามแบบ พร้อมต้นเหตุและทางแก้

อาการแรก: สั่งงานไปแล้ว ได้งานกลับมาไม่ตรงที่คิด

สาเหตุ ภาษากลางของทีมมักไม่ใช่ภาษาแม่ของทุกคน คำย่อ ศัพท์เฉพาะของบริษัท หรือประโยคยาวที่มีหลายเงื่อนไขซ้อนกัน หลุดความหมายได้ง่าย และหลายคนไม่กล้าถามซ้ำเพราะกลัวดูไม่เก่ง

วิธีแก้ พูดเป็นประโยคสั้น หนึ่งประโยคหนึ่งเรื่อง เลี่ยงสำนวนและคำแสลง แล้วส่งข้อความสรุปตามหลังการคุยทุกครั้ง ระบุว่าต้องทำอะไร ส่งเมื่อไร และงานที่เสร็จแล้วหน้าตาเป็นแบบไหน ถ้ามีตัวอย่างงานเก่า ภาพหน้าจอ หรือภาพร่างประกอบได้ยิ่งดี เพราะภาพข้ามภาษาได้ง่ายกว่าคำอธิบาย

แทนการถามว่า “เข้าใจไหม” ลองชวนอีกฝ่ายเล่าสิ่งที่จะทำกลับมาด้วยคำพูดของเขาเอง ทั้งสองฝั่งจะเห็นจุดที่ยังไม่ตรงกันก่อนลงมือ ส่วนคนที่อยากพูดภาษาอังกฤษในงานได้มั่นใจขึ้น วิธีฝึกภาษาอังกฤษจากสถานการณ์หน้างานจริง ก็ใช้กับการคุยในทีมได้เช่นกัน

อาการที่สอง: เพื่อนร่วมงานเงียบตลอดการประชุม

สาเหตุ ความเงียบไม่ได้แปลว่าไม่มีความเห็นเสมอไป บางคนต้องใช้เวลาเรียบเรียงความคิดเป็นภาษาที่สอง กว่าจะพร้อมพูด วงประชุมก็เปลี่ยนเรื่องไปแล้ว บางคนเคยทำงานในที่ที่ไม่ค่อยแย้งหัวหน้าต่อหน้าคนอื่น บางคนเคยชินกับการโต้แย้งตรงๆ ความเคยชินเหล่านี้เป็นเรื่องของแต่ละคนและแต่ละที่ทำงาน ไม่ควรสรุปว่าคนจากประเทศไหนต้องเป็นแบบไหน

วิธีแก้ ส่งวาระประชุมล่วงหน้าให้ทุกคนเตรียมความเห็นได้ เปิดช่องให้ส่งความเห็นเป็นข้อความหลังประชุม และเชิญให้พูดอย่างนุ่มนวล เช่น ขอฟังมุมของคนที่ดูแลส่วนนั้นโดยตรง ถ้าองค์กรมีแบบแผนการประชุมเฉพาะตัว อย่างที่ทำงานซึ่งเคร่งเรื่องการรายงานและการประชุมแบบญี่ปุ่น การอธิบายธรรมเนียมเหล่านี้ให้คนใหม่ฟังตั้งแต่วันแรกช่วยได้มาก

อาการที่สาม: มุกที่ตั้งใจให้ขำ กลับทำให้บรรยากาศแข็ง

สาเหตุ อารมณ์ขันผูกอยู่กับภาษาและบริบท มุกเล่นคำแปลไม่ได้ มุกที่อ้างถึงละครหรือข่าวในประเทศเราคนอื่นไม่รู้จัก ส่วนมุกที่ล้อสำเนียง หน้าตา หรือเหมารวมนิสัยตามสัญชาติ ทำร้ายความรู้สึกได้แม้คนพูดจะไม่ได้ตั้งใจ

วิธีแก้ เลี่ยงมุกที่ต้องล้อตัวบุคคลหรือกลุ่มคน ไม่เลียนสำเนียงใคร และถ้าเห็นว่ามุกไหนทำให้เพื่อนอึดอัด ขอโทษสั้นๆ แล้วไปต่อ ความสนิทสร้างได้ดีกว่าจากเรื่องที่ทุกคนร่วมได้ เช่น ชวนเล่าอาหารที่บ้านเกิด หรือจัดกิจกรรมทีมที่คิดเผื่อเรื่องอาหารและความเชื่อที่ต่างกันของสมาชิก

บางทีมพบว่าการชวนกันออกไปนั่งร้านกาแฟนอกออฟฟิศช่วยได้มากกว่าห้องประชุม คล้ายเมืองชายแดนที่คนสองฝั่งโขงนั่งคุยกันในร้านเล็กๆ บางร้านขายกาแฟจากที่ราบสูงโบลาเวนฝั่งลาว ใครเคยแวะร้านกาแฟเล็กๆ ริมโขงฝั่งมุกดาหาร คงเห็นว่าคนพูดคนละสำเนียงก็นั่งโต๊ะเดียวกันได้สบาย

ลองนึกย้อนไปถึงเรื่องเข้าใจผิดกับเพื่อนร่วมงานที่เพิ่งผ่านมา ต้นเหตุจริงอยู่ที่ภาษา วิธีทำงานที่ต่างกัน หรือแค่ไม่มีใครถามทวนอีกรอบ?